Eerlijk ? In de winkel staan en naar al die zakken koffiebonen kijken kan best intimiderend zijn. Donkere pakken, hippe illustraties, woorden als “single origin”, “washed”, “natural”… En jij denkt alleen maar : ik wil ’s ochtends een lekkere kop koffie, geen thesis schrijven. Begrijpelijk. Toch maakt de juiste keuze een wereld van verschil. Niet een beetje, maar echt veel. De geur die vrijkomt als je de zak opent, dat eerste slokje, die lichte bitterheid of juist chocolade-achtige zachtheid… dát begint allemaal bij de boon.
In de tweede week dat ik thuis begon te malen (zo’n regenachtige ochtend, half wakker), ontdekte ik pas hoeveel verschil er zit tussen bonen. Ik had ergens online wat gelezen, klikte door naar https://cafeassorti.com om wat vergelijkingen te bekijken, en toen viel het kwartje. Het lag niet aan mijn machine. Het lag aan mijn bonen. Serieus.
Arabica of Robusta : geen detail, maar een keuze
Laten we meteen een mythe tackelen. “Koffie is koffie.” Nee. Gewoon nee. De meeste goede koffies voor thuis zijn 100% Arabica. Die zijn zachter, aromatischer, vaak met tonen van fruit, noten of chocolade. Robusta daarentegen ? Meer cafeïne, bitterder, ruiger. Sommige mensen houden daarvan, vooral in espresso, maar persoonlijk vind ik het snel te agressief. Alsof iemand tegen je schreeuwt vóór 8 uur ’s ochtends. Moet je tegen kunnen.
Twijfel je ? Kijk op de verpakking. Staat er niks ? Dan is dat al een klein waarschuwingslampje dat gaat knipperen.
De branddatum : dit vergeten mensen massaal
Dit is er zo eentje waar ik zelf ook te laat achter kwam. De branddatum. Niet de houdbaarheidsdatum. Die zegt eigenlijk weinig. Koffie is het lekkerst tussen pakweg 7 en 6 weken na branding. Daarna vlakt het af. Niet meteen slecht, maar wel minder spannend.
Als er alleen “ten minste houdbaar tot” op staat, zonder branddatum, dan denk ik : hmm… waarom verstoppen ze dat ? Goede branders zijn trots op hun branddatum. En terecht.
Licht, medium of donker gebrand : wat past bij jou ?
Hier wordt het persoonlijk. Heel persoonlijk zelfs.
- Licht gebrand: fris, zuur, complex. Soms bloemig. Perfect als je van filterkoffie houdt en graag nuances proeft. Niet voor iedereen.
- Medium: mijn veilige haven. In balans. Iets zoet, iets bitter. Doet het goed in bijna elk apparaat.
- Donker: krachtig, rokerig, bitter. Kan heerlijk zijn, maar slechte donkere branding smaakt gewoon verbrand. Dat verschil proef je meteen.
Vraag jezelf af : wil je koffie die je wakker schudt, of eentje waar je rustig bij kunt zitten ? Er is geen fout antwoord, alleen jouw smaak.
Single origin of blend : hype of nuttig ?
Single origin klinkt chic. Eén land, soms zelfs één boerderij. En ja, dat kan echt bijzonder zijn. Ik heb ooit een Ethiopische boon gehad die rook naar blauwe bessen. Geen grap. Maar… blends zijn vaak stabieler. Consistenter. Zeker als je elke ochtend ongeveer dezelfde kop wilt.
Persoonlijk wissel ik af. Doordeweeks een betrouwbare blend. In het weekend iets geks, iets nieuws. Misschien is dat ook iets voor jou ?
Welke fouten je beter kunt vermijden (ik heb ze al gemaakt)
1. Bonen kopen zonder te weten waarvoor
Espresso vraagt iets anders dan filter. Koop niet blind.
2. Denken dat duur altijd beter is
Soms betaal je vooral voor marketing. Mooie zak, matige inhoud. Dat gebeurt echt.
3. Bonen bewaren in de koelkast
Doe. Het. Niet. Vocht en geurtjes zijn funest. Gewoon luchtdicht, donker, op kamertemperatuur.
4. Te veel tegelijk kopen
Verse koffie > veel koffie. Altijd.
Tot slot : vertrouw je eigen smaak
Je kunt honderd reviews lezen, vijf barista’s volgen op Instagram en toch… jij drinkt die koffie. Jij. Dus proef, probeer, faal een beetje. Dat hoort erbij. Ik heb bonen weggegooid die iedereen geweldig vond. En andersom.
Dus, wat ga jij morgen in je kopje hebben ? Misschien verras je jezelf. Dat is juist het leuke aan koffie.